Sidebar
सामवेद के मन्त्र
सामवेद - मन्त्रसंख्या 526
ऋषिः - वसिष्ठो मैत्रावरुणिः
देवता - पवमानः सोमः
छन्दः - त्रिष्टुप्
स्वरः - धैवतः
काण्ड नाम - पावमानं काण्डम्
8
अ꣣स्य꣢ प्रे꣣षा꣢ हे꣣म꣡ना꣢ पू꣣य꣡मा꣢नो दे꣣वो꣢ दे꣣वे꣢भिः꣣ स꣡म꣢पृक्त꣢ र꣡स꣢म् । सु꣣तः꣢ प꣣वि꣢त्रं꣣ प꣡र्ये꣢ति꣣ रे꣡भ꣢न्मि꣣ते꣢व꣣ स꣡द्म꣢ पशु꣣म꣢न्ति꣣ हो꣡ता꣢ ॥५२६॥
स्वर सहित पद पाठअ꣣स्य꣢ । प्रे꣣षा꣢ । हे꣣म꣡ना꣢ । पू꣣य꣡मा꣢नः । दे꣣वः꣢ । दे꣣वे꣡भिः꣣ । सम् । अ꣣पृक्त । र꣡स꣢꣯म् । सु꣣तः꣢ । प꣣वि꣢त्र꣢म् । प꣡रि꣢꣯ । ए꣣ति । रे꣡भ꣢꣯न् । मि꣣ता꣢ । इ꣣व । स꣡द्म꣢꣯ । प꣣शुम꣡न्ति꣢ । हो꣡ता꣢꣯ ॥५२६॥
स्वर रहित मन्त्र
अस्य प्रेषा हेमना पूयमानो देवो देवेभिः समपृक्त रसम् । सुतः पवित्रं पर्येति रेभन्मितेव सद्म पशुमन्ति होता ॥५२६॥
स्वर रहित पद पाठ
अस्य । प्रेषा । हेमना । पूयमानः । देवः । देवेभिः । सम् । अपृक्त । रसम् । सुतः । पवित्रम् । परि । एति । रेभन् । मिता । इव । सद्म । पशुमन्ति । होता ॥५२६॥
सामवेद - मन्त्र संख्या : 526
(कौथुम) पूर्वार्चिकः » प्रपाठक » 6; अर्ध-प्रपाठक » 1; दशतिः » 4; मन्त्र » 4
(राणानीय) पूर्वार्चिकः » अध्याय » 5; खण्ड » 6;
Acknowledgment
(कौथुम) पूर्वार्चिकः » प्रपाठक » 6; अर्ध-प्रपाठक » 1; दशतिः » 4; मन्त्र » 4
(राणानीय) पूर्वार्चिकः » अध्याय » 5; खण्ड » 6;
Acknowledgment
विषय - आत्मा - परमात्माविषयी
शब्दार्थ -
(अस्य) या सौम्य ज्योती असणाऱ्या सोम परमेश्वराच्या (प्रेषा) प्रेरणेन आणि (हेमया) त्याच्याच ज्योतीने (पूयमानः)पवित्र केला गेलेला (देवः) हा द्युतिमान आत्मा घदेवेभिः) मनासह ज्ञानेंद्रियांशी मिळून (रसम्) आनंद (समपृक्त) आपल्यामध्ये सामावून घेतो (सुतः) ध्यानाद्वारे अभिषुत परमात्मरूप सोम (रेमन्) कर्तव्याचा उपदेस करीत (पवित्रम्) पवित्र मनात (पर्येति) जातो (इव) जसे (होता) होता नाम ऋत्विज (पशुमन्ति) ज्यात पुष्कळ पशू आहेत, अशा (सद्म) गो- सदनाकडे (मिता) त्या निर्मित गो शाळेकडे दूध, तूप आदी पदार्थ आणण्यासाठी जातो, (तसेच आत्मा ज्ञान, प्रेरणा आदी प्राप्त करण्यासाठी परमात्म्याला जातो.)।। ४।।
भावार्थ - उपासकांच्या हृदयात प्रकटित परमेश्वर त्यांना पवित्र व तेजस्वी करतो.।। ४।।
विशेष -
या मंत्रात उपमा अलंकार आहे.।। ४।।